Wat doen wij?

Boekbinden

Als middeleeuwse boekbinders, maken wij boeken zoals ze in de middeleeuwen werden gemaakt. We gebruiken de technieken en materialen van 500 tot 1000 jaar geleden. Deze boeken zijn te bekijken in onze middeleeuwse werkplaats op evenementen. Ook maken wij boeken op bestelling (zie in het menu onder Producten) en geven we workshops en cursussen.

Evenementen

De Boekbinderij kan ingehuurd worden om aanwezig te zijn op evenementen. Wij komen dan met ons boekbindersgezin, ons kampement met tent en werkplaats en de nodige middeleeuwse huisraad. Bezoekers kunnen de grote diversiteit aan middeleeuwse boeken in de werkplaats vinden en bekijken; groot en klein, van leer, perkament, papier, fluweel en zijde. In de kraam liggen niet alleen boeken die af zijn, maar in alle stadia van het binden, van de losse vellen papier, het innaaien op de naaibank, het aanzetten van de houten platten, het borduren van het kapitaal en het corderen. Er zijn ganzen- en zwanenveren en inkt.
De interesse bij het publiek is groot en divers. Er zijn veel vragen over perkament. Bij zowel kinderen als volwassenen roept het buidelboek vragen op. Kinderen vinden het maar vreemd, volwassenen denken dat het nog niet af is. Bewondering als we uitleggen dat het een boek is om aan je riem te hangen; die middeleeuwers waren wel slim. Bij de kinderen zie je een lach verschijnen, dat is een grappig boek. Maar wel opluchting dat ze hun eigen schoolboeken in een rugtas mee kunnen nemen, en niet allemaal aan hun riem hoeven te hangen.

Workshops

In onze rol van Middeleeuwse boekbinders komen wij, eventueel in kostuum, op locatie uitleg geven over het middeleeuwse boek, gevolgd door een korte workshop. Er zijn verschillende mogelijkheden, uiteraard allemaal naar middeleeuws voorbeeld en met zo middeleeuws mogelijke materialen:

- een middeleeuws schriftje maken
In 3 kwartier wordt met een groep kinderen of volwassenen een klein middeleeuws boekje gemaakt. De binding wordt nagemaakt naar een overgeleverd boekje uit 1450. De materialen zijn historisch verantwoord: we gebruiken hiervoor geschept papier, perkamentpapier en grof linnen draad. Voor de kinderworkshop kiezen we vaak voor vrolijk gekleurde wol. Het bijzondere aan deze binding is dat het boekje wordt genaaid met naald en draad, maar dat er geen knopen worden gelegd om het vast te maken. Toch zit het boekje stevig in elkaar!

- een vouw kalendertje maken
Een bijzonder en intrigerend middeleeuws boekje is de ‘gevouwen almanak’. Dit kleine boekje bestaat uit een stapeltje 2, 3 of 4 keer gevouwen bladen en een kaftje van perkament, textiel of leer. Dichtgevouwen werd het aan de riem meegedragen door bijvoorbeeld artsen. Opengevouwen had de arts een schat aan informatie over allerlei ziekten en geneesmiddelen. In de workshop maken we een gevouwen almanak. Er is keuze uit minstens 10 verschillende afmetingen. De materialen zijn historisch verantwoord: we gebruiken hiervoor geschept papier, perkament(papier) of leer en grof linnen draad.

-leren calligraferen met ganzenveer
Schrijven met een veer of een rietstengel is vele honderden jaren gewoon geweest. Het bekendste is de ganzenveer, maar ook veren van zwanen of grote roofvogels werden in de middeleeuwen gebruikt. Anders dan men altijd ziet op plaatjes, heeft een schrijfveer geen baard, maar is deze geheel kaal gestript. Dit om het schrijfgemak te bevorderen. In de workshop kan men met veer en inkt leren omgaan en wordt een basislettertype uit de middeleeuwen aangeleerd. Oefenen doen we op gewoon papier, maar uiteindelijk krijgt ieder een vel geschept papier voor de echte tekst.

- een middeleuwse boekenlegger maken
Boekenleggers kende men in de middeleeuwen al. Het meest ingenieus is het zogeheten ‘kolomwijswieltje’. De perkamenten markering kan langs een touw of lint omhoog of omlaag schuiven om de regelhoogte aan te geven. Het bevat tevens een ‘wieltje’ met de cijfers 1 t/m 4 wat aangeeft in welke kolom de lezer verder moet. Tijdens de workshop zijn allerlei verschillende soorten middeleeuwse boekenleggers aanwezig om te bekijken en aan te raken. Voor de eigen boekenlegger kan men kiezen uit minstens 6 verschillende soorten kolomwijswieltjes. Deze boekenlegger wordt gemaakt van echt perkament, grof linnen draad en er is keuze uit diverse soorten touw of linten.

- een oorkonde met waszegel maken - een 'scroll' maken (zijn nog in de maak)


Door zowel volwassenen als kinderen worden de workshops als een leuke activiteit gezien. De moeilijkheidsgraad is vaak eenvoudig aan te passen naar de leeftijd en er is zelfs de mogelijkheid binnen één groep te differentiëren.
In de kerstvakantie van 2009 hebben we met onze boekenkraam in Museum Het Valkhof gestaan, in het kader van de tentoonstelling rondom het middeleeuwse getijdenboek van Katharina van Kleef. Gedurende die dagen gaven we workshops voor de kinderen die het museum bezochten. Het enthousiasme van de kinderen was hartverwarmend: “Mag ik er een tekening in maken?”, “ik ga er een drakenboek van maken”, “ik neem het mee naar school om te laten zien bij geschiedenis!”
Maar ook voor een school is het een unieke manier om het thema middeleeuwen in te luiden. Op een basisschool hebben wij met groep 5 en 6 de Middeleeuwenmaand gestart door met de kinderen boekjes te maken. De leerlingen gebruikten het boekje die maand als schriftje.
Wilt u een overzicht van ons workshopaanbod, inclusief prijzen en maximum aantallen deelnemers, stuur dan vrijblijvend een e-mail naar info@papiereneenhoorn.nl

Cursussen

Boekbinden is een veel uitgeoefende hobby. Middeleeuws boekbinden is anders. Niet alleen de naaitechniek verschilt, maar er moet plots met hout en leer worden gewerkt, om over boeksloten nog maar niet te spreken.
Voor mensen die deze wijze van boekbinden willen leren, kunnen we een cursus geven waarin diverse boeken wordt gemaakt. Een cursus kan worden afgestemd op de ervaring van de groep deelnemers. In Nijmegen, onze thuisbasis, geven we op eigen initiatief cursussen, waar mensen zich voor op kunnen geven. Maar ook is het mogelijk om op aanvraag op een andere locatie een cursus te geven.
Wie meer wil weten hierover, kan een e-mail sturen naar info@papiereneenhoorn.nl.
De meest recente cursus- en workshopinformatie vindt u op onze facebookpagina.





Design by MG - Copyright © 2009 papiereneenhoorn.nl